ധർമ്മടം
ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്

ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന സേവനങ്ങളെയും അവ ലഭ്യമാക്കുന്നതിനുള്ള സമയപരിധിയെയും കുറിച്ച് വ്യക്തമാക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക രേഖയാണ് പൗരാവകാശ രേഖ. പഞ്ചായത്ത് ഭരണസമിതിയും ജനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഒരു സുതാര്യമായ കരാറായി ഇതിനെ കണക്കാക്കാം. ജനന-മരണ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ, വിവാഹ രജിസ്ട്രേഷൻ, കെട്ടിട നിർമ്മാണ പെർമിറ്റ്, വിവിധ പെൻഷനുകൾ തുടങ്ങി പഞ്ചായത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന ഓരോ സേവനത്തിനും ആവശ്യമായ അപേക്ഷാ ഫോറങ്ങൾ, സമർപ്പിക്കേണ്ട രേഖകൾ, അടയ്ക്കേണ്ട ഫീസ്, സേവനം ലഭിക്കാൻ എടുക്കുന്ന പരമാവധി സമയം എന്നിവ ഇതിൽ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടാകും.

നിശ്ചിത സമയത്തിനുള്ളിൽ സേവനം ലഭിക്കാത്ത പക്ഷം പരാതിപ്പെടേണ്ട ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആരാണെന്നും ഇതിൽ പരാമർശിക്കുന്നു. സാധാരണയായി പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറി മുതൽ പെർഫോമൻസ് ഓഡിറ്റ് സൂപ്പർവൈസർ വരെയുള്ളവർ പരാതി പരിഹാര സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എല്ലാ പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസുകളിലും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് കാണാവുന്ന രീതിയിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കേണ്ട ഈ രേഖ, സേവന അവകാശ നിയമപ്രകാരം തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ ചോദിച്ചു വാങ്ങാൻ ജനങ്ങളെ പ്രാപ്തരാക്കുന്നു. അപേക്ഷകൾ പൂർണ്ണമായും പൂരിപ്പിച്ചു നൽകാനും നികുതികൾ കൃത്യമായി അടയ്ക്കാനും പൗരന്മാരെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ കാര്യക്ഷമമായ ഒരു ഭരണസംവിധാനം ഉറപ്പാക്കുകയാണ് പൗരാവകാശ രേഖയുടെ ലക്ഷ്യം.